కాకరలో విత్తనోత్పత్తి

పుష్కలమైన ఔషధ గుణాలతో కూడి, షుగర్ రోగుల పాలిట వరమైన పంట కాకర. రాష్ట్రంలో ఈ పంట సాగుకు అత్యంత అనుకూల వాతావరణం ఉన్నది. ఏడాది అంతా సాగుచేసే పంట ఇది. అయితే నాణ్యమైన విత్తన కొరత మాత్రం ఇంకా ఎదురవుతున్నది. రైతులు తమ స్థాయిలో కాకరలో విత్తనోత్పత్తి చేపట్టి నాణ్యమైన విత్తనాలను తామే ఉత్పత్తి చేసుకుని వాడుకోవచ్చు. bitter-gourd రాష్ట్రంలో ఏడాదంతా ఈ పంటలో విత్తనోత్పత్తి చేపట్టవచ్చు. అయి తే గాలిలో తేమ ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాలలో యాసంగి లేదా ఎండాకాలంలో విత్తనోత్పత్తి చేపట్టాలి. ఎత్తైన గిరిజన ప్రాంతాలలో అయితే కచ్చితంగా ఎండాకాలంలోనే విత్తనం ఉత్పత్తి చేయాలి. సెప్టెంబర్ చివరి వారం లేదా అక్టోబర్ మొదటివారంలో విత్తుకోవచ్చు. నేలలు: విత్తనోత్పత్తికి ఎంచుకునే నేలలో అంతకు ముందటి పంట నుంచి సొంతంగా విత్తుకున్న మొక్కలు ఉండరాదు. మురుగునీళ్లు పోయే సౌలతి నేలలు, సారవంతమైన నేలలు అనుకూలం. విత్తన ఎంపిక: కచ్చితంగా నమ్మకమైన సంస్థ లేదా నాణ్యమైన వనరుల నుంచి మాత్రమే విత్తనం సేకరించాలి. నాణ్యంగా, ఆరోగ్యంగా ఉండి చీడపీడలు లేని విత్తనాలు ఎంపిక చేసుకోవాలి. పగిలిన, రంగు కోల్పోయిన విత్తనాలు వాడరాదు. bitter-seeds విత్తన మోతాదు: ఎకరాకు రెండు కిలోల చొప్పున వాడాలి. నాటడానికి ముందు విత్తనాలను ముప్పై నిమిషాల పాటు వెచ్చని నీటిలో ఉంచాలి. దీంతో విత్తన చివరి గట్టి పొర మెత్తబడుతుంది. తడి ఉన్న గోనె సంచి లేదా తేమతో కూడిన గుడ్డ సంచులలో 3-4 రోజులు పెడితే కూడా గింజలు మెత్తబడి, మొలకలు త్వరగా వస్తా యి. కిలో విత్తనానికి 4 గ్రాముల చొప్పున ట్రైకోడెర్మా విరిడి జీవ శిలీంద్ర నాశనితో విత్తనశుద్ధి చేస్తే శిలీంద్రాల తాకిడి తగ్గుతుంది. ప్రధాన పొలంలో నాటడం: ప్రధాన పొలాన్ని 3-4సార్లు మెత్తగా దున్నాలి. రెండు మీటర్ల మధ్య దూరంతో 60 సెం.మీ. వ్యాసార్థంతో కాలువలు చేయాలి. కాలువల సాలులో ఒక మీటరు లోతులో 30 సెం.మీ. వ్యాసార్థంతో గుంతలు తయారుచేయాలి. గుంతలలో రెండు నుంచి మూడు సెం.మీ. లోతులో నిలువుగా విత్తనాలు విత్తుకోవాలి. మొదట ఒక గుంతకు రెండు విత్తనాలు నాటి, మొలకొచ్చిన తర్వాత పలుచన చేయాలి. విత్తే ముందు గుంతలను తడుపాలి. పోషక యాజమాన్యం: ఎకరానికి 10 టన్నులు బాగా చిలికిన పశువుల ఎరువు చివరి దుక్కిలో వేయాలి. ఒక కిలో పశువుల ఎరువును 100 గ్రాముల వేప చెక్కతో కలిపి ప్రతి గుంతలో ప్రాథమికంగా వేయాలి. ఒక నెల తర్వాత గుంతకు 500 గ్రాముల చొప్పున వానపాముల ఎరువు పైపాటుగా మొక్క మొదలులో వేయాలి. సకాలంలో కలుపును తీసివేయాలి. నాటిన తర్వాత వారం వ్యవధులలో నీటి తడులివ్వాలి. పూత సమయం, కాయలు ఏర్పడే దశలలో నీటి ఎద్దడి లేకుండా చూసుకోవాలి. కల్తీల ఏరివేత: కాకర స్వతహాగా స్వపరాగం చెందే మొక్క. అయితే కొంతమేరకు పరపరాగ సంపర్కం కూడా జరుగుతుంది. శాఖీయ దశ, పూత దశ, కాయలు ఏర్పడే దశలో లక్షణాల ఆధారంగా కల్తీలు గుర్తించి ఏరివేయాలి. 0.2 శాతం కంటే కల్తీలు మించకుండా చూడాలి. మూడు దఫాలుగా క్షేత్ర తనిఖీలు చేపట్టాలి. వేర్పాటు దూరం: ఫౌండేషన్ విత్తనానికైతే 1000 మీటర్లు, ధృవీకరణ విత్తనానికైతే 500 మీటర్లు వేర్పాటు దూరం ఉండేలా చూడాలి. bitter-gourd2 కాయల కోత: కాయలు ఆకుపచ్చ రంగు నుంచి పసుపు పచ్చ లేదా నారింజ రంగులోకి మారిన దశలో మొక్క నుంచి సేకరించాలి. చేతులతో మొక్కల నుంచి పండ్లను ఏరి, పగిలేదాకా నీడలో ఆరబెట్టాలి. అవి పగిలిన తర్వాత ప్రకాశవంతమైన విత్తనాలు కన్పిస్తాయి. లేదా తోడుకలు తీసిన తర్వాత రక్తపు రంగుతో కూడిన గింజలను ఒకరోజు పాటు నీళ్లలో మురగబెట్టాలి. ఆ తర్వాత బాగా కడిగి, ఎండబెట్టి నిల్వ చేయాలి. విత్తన తేమ ఏడు శాతం మించకుండా ఉండాలి. చల్లని, పొడి పరిస్థితులలో నిల్వ చేస్తే ఐదేండ్ల వరకు మొలక శాతం తగ్గకుండా కాకర గింజలు నాణ్యంగా ఉంటాయి.

నాణ్యతా ప్రమాణాలు

కనీస మొలక శాతం: 60 జన్యు స్వచ్ఛత కనిష్ఠంగా : 98% విత్తన తేమ శాతం గరిష్ఠంగా : 7% జడపదార్థం గరిష్ఠంగా: 2 శాతం ఒకసారి ఉత్పత్తి చేసిన విత్తనాన్ని రైతులు పైన చెప్పిన నాణ్యతా ప్రమాణాలు కలిగి ఉంటే నాలు గు, ఐదేండ్ల వరకు సాగుకు వాడుకోవచ్చు. మేలైన దిగుబడులు పొందవచ్చు. అయితే సూటిరకాలలో మాత్రమే విత్తనోత్పత్తి చేసుకోవాలి. హైబ్రీడ్ల విత్తనోత్పత్తి రైతుస్థాయిలో చేపట్టరాదు. dr-p-saidaiah